Foghlam tron Ghàidhlig ri fhaighinn ann an Siorrachd Àir a Tuath

Tha Bòrd na Gàidhlig a’ cur fàilte air an naidheachd gum bi Foghlam tron Ghàidhlig ri fhaighinn ann an Siorrachd Àir a Tuath airson a’ chiad uair bhon Lùnastal 2020.

Thèid a stèidheachadh aig Bun-sgoil Phàirc Whitehirst ann an Cill D’Fhinnein agus chaidh sanas-obrach a-mach an t-seachdain-sa airson Prìomh-thidsear Ghàidhlig.

Seo a’ chiad iarrtas soirbheachail airson Foghlam tron Ghàidhlig (FtG) fo Achd an Fhoghlaim (Alba) 2016 agus fon Stiùireadh Reachdail aig Bòrd na Gàidhlig.

Anns an Lùnastal 2017, thug Bòrd na Gàidhlig seachad taic is maoineachaidh do bhuidheann phàrantan a bha airson buidheann saor-thoileach thràth-bhliadhnaichean a chur air bhog.  Dh’obraich na pàrantan gu cruaidh gus an cothrom seo a thoirt gu buil agus bhon uair sin tha ùidh air fàs ann am FtG san sgìre.

Chuir pàrantan iarrtas foirmeil a-steach do Chomhairle Siorrachd Àir a Tuath air 24 Faoilleach 2019 agus às dèidh a’ chiad mheasaidh, dh’aontaich a’ Chomhairle gun robh iad deònach FtG a stèidheachadh san sgìre.

Chuir Bòrd na Gàidhlig fàilte air seo is thuirt Stiùiriche Foghlaim a’ Bhùird, Jim Whannel, a bha an sàs anns na leasachaidhean: “Tha Bòrd na Gàidhlig air leth toilichte gun tèid foghlam tron Ghàidhlig a’ stèidheachadh ann an Siorrachd Àir A Tuath agus tha sinn an comain nam pàrant agus an ùghdarrais airson an adhartas a rinn iad mu choinneimh seo. Tha Bòrd na Gàidhlig a’ guidhe gach soirbheachas dhaibh agus tha sinn a’ coimhead air adhart ri barrachd co-obrachadh anns na mìosan a tha romhainn.”

Tha clàradh a-nis fosgailte airson FtG aig Bun-sgoil Phàirc Whitehirst, Cill D’Fhinnein.  Thuirt Louise Johnstone, iar-cheannard na sgoile:  “Tha an naidheachd seo sgoinneil is tha sinn uile a’ coimhead air adhart ri fàilte a chur air na sgoilearan anns an Lùnastal.  Tha e na urram gun deach an sgoil a thaghadh airson FtG a thoirt seachad ann an Siorrachd Àir a Tuath.

“Tha sinn ag obair gu dlùth ri roinn an fhoghlaim aig a’ chomhairle is cuideachd leis na pàrantan airson a dhèanamh cinnteach gu bheil sinn a’ dèanamh nas urrainn dhuinn airson an àrainneachd-ionnsachaidh as fheàrr a chruthachadh.”

Thuirt Caroline Amos, Ceann Seirbheis an Fhoghlaim aig Comhairle Siorrachd Àir a Tuath: “Chuir sinn fàilte air miann nam pàrantan air sgàth ’s gu bheil sinn airson seirbhisean agus foghlam a thoirt seachad a tha a’ gabhail rim feumalachdan.

“Tha na pàrantan air bhioran mu dheidhinn.  Fastaidh sinn prìomh-thidsear a-nis a chumas taic rinn san ùine a tha romhainn agus a nì cinnteach gum bi sinn deiseil airson tòiseachadh anns an Lùnastal.”

Thuirt Pamela Jardine, pàrant a th’ air a bhith ag obair gu cruaidh airson na h-iomairt seo bhon a thòisich i ann an 2017: “Tha mi cho toilichte gun tèid aig mo nighinn air dol tro FtG san Lùnastal, tha sinn den bheachd gun còrd bliadhnaichean na bun-sgoile rithe aig Pàirc Whitehirst.  Tha ùine air a bhith ann on a thòisich sinn, ach le taic agus fo stiùir Bhòrd na Gàidhlig agus Comhairle Siorrachd Àir a Tuath tha cùisean air a bhith an ìre-mhath furasta.”

Thathar an dòchas gun tòisich an neach soirbheachail san dreuchd às dèidh na Càisge is mar sin gum bi deagh ùine aca airson rudan ullachadh ron Lùnastal.

Leis an deagh naidheachd a tha seo, bidh 15 sgìrean comhairle le FtG ann an Alba.  Seo a’ chiad àrdachadh ann an àireamh chomhairlean bho dh’fhosgail aonad Gàidhlig ann an Grianaig (Comhairle Inbhir Chluaidh) ann an 1999-2000.  Seo a’ chiad comhairle ùr a tha air FtG a thoirt seachad bho chionn 21 bliadhna (gu 2020-21).

Dh’aontaich Bòrd na Gàidhlig ri plana Gàidhlig reachdail Comhairle Siorrachd Àir a Tuath ann an 2014 agus thàinig iomadh toradh brosnachail às a’ phlana bhon uair sin, a’ gabhail a-steach taic do leasachaidhean foghlaim, ealain sa choimhearsnachd agus suaicheantas corporra ùr a tha dà-chànanach.

Tha aithisg bhliadhnail Bhòrd na Gàidhlig a’ sealltainn nan ceumannan mòra a rinneadh gus taic is brosnachadh a thoirt dhan Ghàidhlig agus a cultar ann an Alba

Tha Bòrd na Gàidhlig air ceuman nach bu bheag a ghabhail gus Gàidhlig agus a cultar a bhrosnachadh agus gus taic a chumail riutha ann an Alba a rèir aithisg bhliadhnail na buidhne airson 2018-19. Tha i a’ sealltainn cuideachd gum bi leasachadh na Gàidhlig a’ cur gu mòr ri Frèam-obrach Coileanaidh Nàiseanta Riaghaltas na h-Alba.

 

Anns a’ bhliadhna ionmhais sa chaidh, chuidich a’ bhuidheann phoblach neo-roinneil na mìltean a bharrachd de dh’òigridh agus de chloinn gus a’ Ghàidhlig ionnsachadh is a chleachdadh nam beatha làitheil. Rinn e cuideachd àrdachadh anns an àireimh de dh’inbhich a tha ag ionnsachadh na Gàidhlig no a’ cur ris na sgilean Gàidhlig aca gu nàiseanta.

 

Tha Bòrd na Gàidhlig ag obair gu dlùth le 70 ùghdarras poblach, agus tha planaichean Gàidhlig aontaichte aig 54 dhiubh sin. Anns an t-suirbhidh do luchd-ùidh, fhuair Bòrd na Gàidhlig 100% den luchd-freagairt a bha gu tur riaraichte no riaraichte gu ìre, agus cha robh gin aca a’ sealltainn mì-thoileachas sam bith,

 

A rèir na h-aithisg, fhuair Bòrd na Gàidhlig Tabhartas-gus-Cuideachadh de dìreach nas lugha na £5.2 millean uile gu lèir – feumaidh Bòrd na Gàidhlig obrachadh taobh a-staigh an riarachaidh ionmhasail seo a thugadh dhaibh le Ministearan na h-Alba.

 

Den airgead iomlan sin, bha £1.4 millean airson prìomh chosgaisean ruith, agus chaidh £2.5 millean gu maoinean leasachaidh Gàidhlig – a’ gabhail a-steach maoineachadh coimhearsnachd do dhaoine, pròiseactan agus buidhnean, a’ gabhail a-steach Taic Freumhan Coimhearsnachd (Sgeama Tabhartais Coimhearsnachd) – agus £1.1 millean a dh’ionnsaigh Maoin Buileachaidh nam Planaichean Gàidhlig.

 

Ann an 2018-2019, lean Bòrd na Gàidhlig air a bhith a’ toirt taic do dhaoine gus na sgilean Gàidhlig aca a thoirt air adhart aig aois sam bith agus bha na cothroman sin a’ gabhail a-steach: A bhith a’ toirt taic do sheachd àiteachan greis-gnìomhachais air feadh na h-Alba ann am Bliadhna nan Daoine Òga 2018 ann am buidhnean leithid Urras Oighreachd Ghabhsainn, Young Scot, An Àirigh, Urras Mucan-mara is Leumadairean Innse Gall, An Lanntair, Taigh Chearsabhagh agus Theatre Gu Leòr. Thug iad cuideachd maoineachadh seachad airson a bhith a’ fastadh Oifigear Didseatach taobh a-staigh MG ALBA a bhios a’ coimhead às dèidh LearnGaelic.scot, làrach-lìn ro-chudromach airson an dà chuid luchd-ionnsachaidh agus luchd-labhairt Gàidhlig a bhios mu 30,000 duine a’ cleachdaidh gu cunbhalach gach mìos.

 

Thuirt an Cathraiche Eadar-amail Màiri NicAonghais gun lean Bòrd na Gàidhlig orra leis an obair chruaidh aca gus am Plana Corporra àrd-amasach airson 2018-23 a chur an gnìomh. Tha seo a’ mìneachadh dhòighean gus dèanamh cinnteach gun cleachd barrachd dhaoine a’ Ghàidhlig nas trice agus ann am barrachd shuidheachaidhean.

 

Thuirt i cuideachd gun robh buidhnean poblach eile air geallaidhean a dhèanamh cuideachd a thaobh àrdachadh ìomhaigh agus cleachdadh na Gàidhlig ann an Alba mar thoradh air a’ bhuidhinn obrach ùr, a tha ag obair fon bhratach ‘Adhartas nas Luaithe’. Nam measg bha VisitScotland a dh’fhoillsich a’ chiad Ro-innleachd Turasachd Gàidhlig aca , agus Poileas Alba a chuir a’ Ghàidhlig ris an t-suaicheantas ùr aca. Tha seo air cur gu mòr ri mothachadh air a’ Ghàidhlig air feadh na h-Alba.

 

Thuirt i: “Tha an aithisg bhliadhnail agus cunntasan airson Bòrd na Gàidhlig ag aithris air an adhartas mhòr a tha sinn air a dhèanamh ann a bhith a’ brosnachadh agus a’ cumail taic ris a’ Ghàidhlig agus a cultar.

 

“Tha e na thogail cridhe a bhith a’ faicinn fàs ann an com-pàirteachadh ann an ionnsachadh agus cleachdadh Gàidhlig, gu sònraichte am measg luchd-iomairt cànain nas òige, agus tha mòran bhuidhnean poblach a’ cruthachadh am planaichean Gàidhlig fhèin. Chan urrainnear cuideam gu leòr a chur air a’ bhuaidh a tha seo air faicsinneachd agus àbhaisteachadh na Gàidhlig. Còmhla, tha sinn a’ dèanamh cinnteach gu bheil àite aig a’ Ghàidhlig ann am beatha nàiseanta na h-Alba.”

 

Thug an Ceannard, Shona NicIllInnein iomradh air obair a thathar a’ dèanamh gus piseach a thoirt air a’ bhuidhinn. Thuirt i: “Dh’aithnich sinn gum feumamaid ar sgilean ceannais a leasachadh agus a bhith ag obair gus fosgarrachd agus follaiseachd a chur am meud air feadh na buidhne.

 

“Tha sinn air a bhith a’ dèiligeadh ris na cùisean sin tro bhith a’ barantachadh ath-sgrùdadh air an raon-ùghdarrais agus structar ceannardais againn, agus tro phrògram leasachaidh airson àrd-mhanaidsearan. Rinn sinn suirbhidh bhliadhnail air luchd-obrach cuideachd far an do dh’aithnich sinn gum feum sinn conaltradh, com-pàirteachadh agus sunnd ar cuid luchd-obrach a leasachadh. Gus dèiligeadh ri seo, tha sinn ag obair a dh’ionnsaigh inbhe Creideas nar Cosnaidhean.”

 

“Tha an obair againn a’ sealltainn cho dealasach ’s a tha Bòrd na Gàidhlig a thaobh a bhith a’ faicinn fàs agus soirbheas na Gàidhlig ann an Alba.”

Freagairt Bhòrd na Gàidhlig ri aithisg Earrann 22 aig Sgrùdadh Alba

Tha aithisg Earrann 22 seo mu Bhòrd na Gàidhlig stèidhichte air Aithisg Ceannardas is Riaghladh, a chaidh a thoirt dhan Chomataidh Sgrùdaidh is Rianachd Chunnartan na bu thràithe am-bliadhna. Is e seo an sgrùdadh as mionaidiche a rinneadh air a’ bhuidhinn riamh. Tha an aithisg seo a’ tighinn às dèidh trì bliadhna air leth trang do Bhòrd na Gàidhlig, le mòran atharrachaidhean ann an structar agus modhan-obrach. Chuir am bòrd-stiùiridh an t-uallach air a’ Cheannard gus na h-atharrachaidhean seo a dhèanamh.

 

Tha bòrd-stiùiridh Bhòrd na Gàidhlig ag aithneachadh nach robh na co-dhùnaidhean, a bha a’ cuimseachadh air riaghladh, ceannardas agus stiùireadh a bharrachd air fosgarrachd agus follaiseachd, uile a’ tighinn mar dheagh naidheachd dhan bhuidhinn.

 

Tha bòrd-stiùiridh Bhòrd na Gàidhlig ag aithneachadh gum feumar dòighean-obrach ùra a chruthachadh agus tha iad air tòiseachadh air prògram atharrachaidh farsaing. Tha na h-atharrachaidhean seo tron bhuidhinn air fad a’ gabhail a-steach:

 

  • Lèirmheas a dhèanamh air raon ùghdarrais agus riaghladh a’ bhùird-stiùiridh
  • Lèirmheas a dhèanamh air structar stiùiridh Bhòrd na Gàidhlig
  • Lèirmheas a dhèanamh air conaltradh agus co-obrachadh le daoine/buidhnean eile an dà chuid air an taobh a-staigh agus an taobh a-muigh
  • A’ cur ri sgilean agus eòlas a’ bhùird-stiùiridh agus aig na h-àrd-mhanaidsearan
  • A’ cruthachadh plana trèanaidh dhan bhòrd-stiùiridh, dhan àrd-sgioba stiùiridh agus dhan luchd-obrach
  • A’ cruthachadh cultar le barrachd fosgarrachd agus follaiseachd

 

Tha am prògram seo ga chur an gnìomh mar-thà, le còrr is 50% de na gnìomhan a chaidh a mholadh air an cur an sàs taobh a-staigh ceithir mìosan bho fhuaireadh an aithisg, leis an dùil gun tèid an còrr a chrìochnachadh ro dheireadh na bliadhna ionmhais seo.

 

Thuirt Màiri NicAonghais, Cathraiche Eadar-amail Bhòrd na Gàidhlig: “Tha amannan atharrachaidh duilich do bhuidheann sam bith, is mar sin chan eil Bòrd na Gàidhlig leis fhèin san dòigh seo. Tha an aithisg seo air mòran de na dùbhlain a bha romhainn anns na trì bliadhna a dh’fhalbh a nochdadh, gu sònraichte a thaobh na th’ ann de dh’obair ri dhèanamh gach latha, na dùbhlain fastaidh agus na goireasan cuibhrichte againn.

 

“Gus am fàs a’ bhuidheann agus gus an tèid na geallaidhean anns a’ Phlana Chorporra againn airson 2018-23 a choileanadh, feumaidh sinn cumail oirnn a bhith ag ath-sgrùdadh na h-obrach gu lèir againn agus atharrachaidhean a dhèanamh far a bheil sin riatanach. Tha sinn fhathast gu mòr airson crìoch a chur air a’ phrògram atharrachaidh againn, gus cuideachadh le soirbheas na Gàidhlig ann an Alba agus gus an lean na coimhearsnachdan Gàidhlig orra a’ fàs agus a’ soirbheachadh.

 

“Tha a h-uile duine a tha an sàs ann am Bòrd na Gàidhlig ag aithneachadh gu bheil feum air slighe air adhart agus tha iad gu mòr airson ’s gun tachair seo gus am bi na molaidhean a chaidh a dhèanamh san aithisg air an cur an gnìomh agus bhiomaid toilichte mìneachadh a thoirt dhan Chomataidh Sgrùdadh Poblach agus Iar-reachdail mun bhuidhinn agus mu na co-dhùnaidhean againn ma bhios feum air seo.

 

“Ach, tha e cudromach cuideachd a bhith a’ cur fòcas air a’ phrògram-obrach chudromach agus lèirsinneach a tha sinn air a lìbhrigeadh thar nam bliadhnachan mu dheireadh.

 

“Am measg nan coileanaidhean as cudromaiche againn, bha a bhith a’ faighinn aonta ministreil airson Plana Cànan Nàiseanta Gàidhlig 2018-23, air an deach fàilte mhòr a chur, agus a fhuair taic thar-phàrtaidh nach bu bheag a bharrachd air moladh bho luchd-planadh cànain a tha ag obair le mion-chànanan eile.

 

“Chùm sinn ris an aon bhuidseat bhliadhnail ann an àrainneachd fiosgail a tha a’ sìor fhàs dùbhlanach, a bharrachd air a bhith a’ cur ris an dà chuid cleachdadh, ionnsachadh agus adhartachadh na Gàidhlig ann an Alba agus cuideachd ris an àireamh de dh’ùghdarrasan poblach a tha an sàs gu gnìomhach sa Ghàidhlig.

 

“Chruthaich sinn iomairtean nàiseanta ùra, leithid Adhartas nas Luaithe, air a stiùireadh leis an Leas Phrìomh Mhinistear is Rùnaire an Fhoghlaim Iain Swinney gus farsaingeachd de phrìomh gheallaidhean anns a’ Phlana Cànain Nàiseanta Gàidhlig a chur an gnìomh.

 

“Ann an 2017 fhuair sinn aonta Ministreil airson an Stiùireadh Reachdail airson Foghlam Gàidhlig tro cho-bhuidheann-obrach a chaidh a stiùireadh le Bòrd na Gàidhlig.

 

“Mu dheireadh, a bharrachd air iarrtas a tha a’ sìor fhàs air foghlam tro mheadhan na Gàidhlig ann an Alba, dh’ullaich sinn aontaidhean maoineachaidh trì-bliadhna ùra a bheir comas do na prìomh bhuidhnean coimhearsnachdan a tha an sàs ann an cleachdadh agus brosnachadh na Gàidhlig a bhith a’ dèanamh obair dealbhadh is leasachaidh a bharrachd agus a bhith nas èifeachdaiche.

 

“Tha sinn uile ag iarraidh gum bi Bòrd na Gàidhlig na sgeulachd shoirbheachais – le bhith a’ gabhail ri co-dhùnaidhean na h-aithisge seo cuidichidh sin sinn le bhith ag obair a dh’ionnsaigh an amais sin.”

Tha Bòrd na Gàidhlig ag iarraidh air buidhnean ann an Alba a tha a’ toirt taic agus brosnachadh dhan Ghàidhlig tagradh a dhèanamh airson tabhartasan suas ri £5,000, às dèidh dhaibh an sgeama maoineachaidh coimhearsnachd aige airson 2020/21 a chur air bhog.

Chaidh buidseat de £125,000 a chur an dàrna taobh airson sgeama tabhartasan coimhearsnachd Taic Freumhan Coimhearsnachd agus thathar ag iarraidh air buidhnean a tha airson pròiseact ionadail a lìbhrigeadh a bhios a’ brosnachadh na Gàidhlig tagradh a dhèanamh.

An-uiridh, thug Bòrd na Gàidhlig maoineachadh do 74 pròiseactan – a’ gabhail a-steach buidhnean saor-thoileach, iomairtean sòisealta, buidhnean spòrs, creideimh, sgoile agus ealan.

Am measg na fhuair airgead an-uiridh bha Eaglais Shaor Gharraboist a chleachd £3,200 bho Bhòrd na Gàidhlig agus maoineachadh eile, gus cuideachadh le bhith a’ gleidheadh ​​seata de chlàran de Leòdhasaich a’ leughadh an Tiomnaidh Nuaidh ann an cruth didseatach.

Rinneadh na clàraidhean seo de choithional Eaglais Shaor a’ Chnuic anns na 1980an. Tha i a-nis air a h-aonachadh le Eaglais Shaor Gharraboist, agus thathar an dòchas gum bi na clàraidhean seo nan goireasan luachmhor dhaibhsan uile a tha ag ionnsachadh na Gàidhlig.

Cuideachd chaidh tabhartas de £3,400 a thoirt do dh’Urras an Taobh Sear (Urras Coimhearsnachd Stafainn) gus leantainn orra leis a’ chùrsa shònraichte a tha e air a bhith a’ ruith bho 2013, leis an ainm Àrainneachd, Cànan is Dualchas ann an Stafainn san Eilean Sgitheanach, fear de na h-àiteachan as brèagha san dùthaich.

Fhuair Urras Taigh-dhealbh Birks, a bhios a’ ruith Taigh-dhealbh Birks ann an Obar Pheallaidh a tha fo shealbh na coimhearsnachd, ann am Peairt is Ceann Rois, £1,300 gus cuideachadh le bhith a’ cumail cafaidh agus tachartasan Gàidhlig.

Thuirt Màiri NicAonghais, Cathraiche Eadar-amail Bhòrd na Gàidhlig, gur e prìomh amas sgeama na bliadhna seo taic a thoirt do phròiseactan a tha a’ brosnachadh cleachdadh na Gàidhlig taobh a-muigh na sgoile airson sgoilearan FtG, a’ brosnachadh cleachdadh na Gàidhlig san dachaigh, a’ cur air adhart Gàidhlig ann an coimhearsnachdan agus a’ cuideachadh barrachd inbhich le bhith ag ionnsachadh agus a’ cleachdadh na Gàidhlig, agus ag amas air ruigsinneachd agus mothachadh nas fheàrr air dualchas Gàidhlig na h-Alba.

Thuirt i: “Tha na 74 pròiseactan dhan tug sinn maoineachadh air obair ionmholta a dhèanamh gus a’ Ghàidhlig a bhrosnachadh agus a chur air adhart.

 

“Tha clàraidhean Eaglais Shaor a’ Chnuic nan goireas iongantach, agus tha fèill mhòr air cùrsa Àrainneachd Urras an Taobh Sear agus air cafaidh agus tachartasan Urras Taigh-dhealbh Birks.

 

“Tha sinne aig Bòrd na Gàidhlig air leth toilichte taic a thoirt dhaibh agus tha sinn a’ cur ìmpidh air buidhnean eile a tha dealasach a bhith a’ brosnachadh agus a’ fàs na Gàidhlig gus tagradh a dhèanamh airson na cuairt maoineachaidh ùire seo.”

 

Thuirt Daibhidh Moireach, Clèireach Seisean Eaglais Shaor Gharraboist; “Thug maoineachadh Bhòrd na Gàidhlig bhon mhaoin Taic Freumhan Coimhearsnachd aige cothrom dhuinn faidhleachan fuaim de thionndadh claisneachd den Tiomnadh Nuadh Gàidhlig a rinneadh le buill a’ choithionail anns na 1980an a dhidseatachadh. Fhuair sinn taic airgid bho Urras an Rubha agus Shanndabhaig gus am pròiseact seo a chrìochnachadh.

 

“Às aonais maoineachadh Taic Freumhan Coimhearsnachd tha e coltach gum biodh na clàraidhean claisneachd seo air an call, leis gu robh na teipichean sean agus gun robh glè bheag de sheataichean de na clàraidhean claisneachd air mairsinn. Thug a’ mhaoin cothrom dhuinn eòlaiche TF ionadail fhastadh gus an obair a dhèanamh gus na clàran a dhidseatachadh agus a ghlanadh.

 

“Tha an Clàradh Fuaim den Tiomnadh Nuadh na thasglann luachmhor de luchd-labhairt Gàidhlig na sgìre agus tha sinn air leth toilichte gun deach a ghleidheadh. Tha sinn an dùil làrach-lìn a dhèanamh airson nam faidhleachan fuaime ann an ùine nach bi ro fhada.

 

“Tha maoin Taic Freumhan Coimhearsnachd na cuideachadh mòr airson obair leasachaidh Gàidhlig aig ìre na coimhearsnachd.”

 

Thuirt Sìne Gillespie, aig Urras an Taobh Sear: “Tha Àrainneachd, Cànan is Dualchas na chùrsa a chruthaich Ruaraidh MacIlleathain dhaibhsan a tha fileanta no cha mhòr fileanta sa Ghàidhlig. Tha an cùrsa a’ toirt innealan teagaisg do dh’oileanaich a tha riatanach chan ann a-mhàin do luchd-foghlaim ach do dhuine sam bith a tha dealasach mu Alba na Gàidhlig. Ionnsaichidh oileanaich gu bheil 130 facal Gàidhlig ann airson iomradh a thoirt air beinn. Rud a tha gu sònraichte tlachdmhor feumail, ’s e na liostaichean aig Ruairidh de dh’ainmean Gàidhlig air eòin-mara, fiadh-bheatha agus craobhan Albannach.

 

“Gheibh oileanaich a nì an cùrsa seo cothrom air beartas de stuthan a tha a’ ceangal cànan, cultar agus àrainneachd Gàidhlig na h-Alba ri chèile. Gu dearbha, ’s e a th’ ann an Àrainneachd, Cànan is Dualchas ach an obair beatha aig tosgaire na Gàidhlig aig àird a chumhachdan. Agus tha Àrainneachd, Cànan is Dualchas air a neartachadh barrachd le bhith freumhaichte ann an coimhearsnachd far a bheilear a’ bruidhinn na Gàidhlig gu siùbhlach.

“Cha bhiodh e comasach do dh’Urras Coimhearsnachd Stafainn an cùrsa mìorbhaileach seo a chumail mura robh taic ionmhasail againn. Tha sinn air a bhith fìor fhortanach tabhartas fhaighinn thairis air seachd samhraidhean bho Bhòrd na Gàidhlig.

 

“Tha sinne agus na com-pàirtichean againn taingeil dha-rìribh do Bhòrd na Gàidhlig a tha – tron ​​sgeama Taic Freumhan Coimhearsnachd aca – air ar cuideachadh ann an coimhearsnachd Stafainn gus togail gu mòr air a’ chliù againn mar àite fìor mhath airson cùrsaichean Gàidhlig air a’ bhlàr a-muigh.

 

“Mar urras coimhearsnachd, tha Urras an Taobh Sear mothachail air na buannachdan eaconamach co-cheangailte ri seo cho math ris an fheadhainn a thig bho bhith a’ tasgadh ann an leasachadh for-ghnìomhach a’ chànain shònraichte agus luachmhor againn. ”

 

’S e Dimàirt 21 Faoilleach 2020 an ceann-latha mu dheireadh airson tagraidhean. Gheibhear foirmichean iarrtais aig https://www.gaidhlig.scot/bord/fundraising/

Tha Bòrd na Gàidhlig a’ maoineachadh pròiseact foghlaim Gàidhlig didseatach gun samhail a bhios na ‘Netflix airson Leughadh’

Tha a’ bhuidheann gu bhith a’ toirt maoineachadh de £147,000 seachad thairis air trì bliadhna do Giglets Gàidhlig, a bhios a’ toirt seachad ionnsachadh do chloinn ann an sgoiltean Gàidhlig air feadh na h-Alba, a’ cleachdadh siostam stèidhichte san neul.

 

Tha còrr is 90% de sgoiltean le Foghlam tro Mheadhan na Gàidhlig (FtG) a’ cleachdadh siostam Giglets Gàidhlig mar-thà no air an trèanadh san t-siostam, le 600 neach-teagaisg agus 4,500 sgoilearan clàraichte.

 

Thuirt Jim Whannel, Stiùiriche Foghlaim Bhòrd na Gàidhlig: “Tha Bòrd na Gàidhlig fìor thoilichte gu bheil Giglets Gàidhlig air a bhith cho soirbheachail.

 

“Tha sinn den bheachd gu bheil Giglets Gàidhlig a’ dol fìor mhath le prìomh amas Bhòrd na Gàidhlig – a bhith a’ cuideachadh Gàidhlig gus soirbheachadh ann an Alba tro dhaoine a bhith ag ionnsachadh a’ chànain ann an dòigh thionnsgalach, spòrsail ach a tha cuideachd dùbhlanach gu h-acadaimigeach.

 

“’S e meas mòr a thoirt do chloinn air leughadh agus gus goireasan a thoirt do luchd-teagaisg anns a bheil cruinneachadh farsaing de theacsaichean agus goireasan an t-amas aige. Bidh e a’ cleachdadh iomadh diofar meadhan, mar eisimpleir, grafaigean, dealbhan agus beò-dhealbhan aig na h-amannan as cudromaiche san sgeulachd gus an urrainn do gach sgoilear agus neach-teagaisg a chleachdadh anns a’ Ghàidhlig.

 

“Tha sinn den bheachd gun cùm Giglets Gàidhlig air a bhith a’ cuideachadh sgoilearan, tidsearan, sgoiltean agus coimhearsnachd na Gàidhlig air fad ann an Alba gus obrachadh a dh’ionnsaigh an amais againn.”

 

Stèidhichte ann an Cille Mheàrnaig, tha Giglets Gàidhlig na chompanaidh K-12 a tha an sàs ann am foghlam tràth-bhliadhnaichean, bun-sgoile agus bliadhnaichean tràth na h-àrd-sgoile. Tha na ceudan de ghoireasan anns a’ phròiseact a tha ann an co-rèir ris a’ Churraicealam airson Sàr-mhathais, le còrr is 45 clàraidhean fuaime ann a chaidh a chlàradh agus fhoillseachadh gu proifeiseanta.

 

Tha leabharlann aige cuideachd leis na ceudan de theacsaichean agus na mìltean de ghoireasan curraicealaim agus bidh e a’ toirt seachad trèanadh foghlaim agus seirbheisean taice. Tha e cuideachd na chom-pàirteachas le Stòrlann Nàiseanta, a’ phrìomh bhuidheann a nì goireasan foghlaim sa Ghàidhlig.

 

’S ann aig Dr Karsten Karcher, cathraiche agus neach-stèidheachaidh Giglets Education, a bha am beachd airson a’ ghoireis seo an toiseach. Tha e ag ràdh gu bheil Giglets Gàidhlig na stèidh ionnsachaidh air cosgais ìosal, a ghabhas a leudachadh, stèidhichte anns an neul agus bathar-bog-mar-sheirbheis (software-as-a-service SaaS) a bhios a’ cur ri ionnsachadh nan tidsearan agus sgoilearan.

 

Rud a tha cudromach a thaobh soirbheas an t-siostam teicneòlais foghlaim seo, ’s e gu bheil foghlam a’ tighinn an toiseach le teicneòlas san dàrna àite.

 

Thuirt e: “Tha leabharlann de thiotalan air-loidhne ann, a’ gabhail a-steach an dà cuid ficsean agus neo-fhicsean. Tha iad air an lìbhrigeadh ann an dòigh gu tur ruigsinneach a rèir comasan an sgoileir a tha gan leughadh – ge b’ e an e nobhail, pàipear-naidheachd no cartùn a th’ ann.”

 

Tha Giglets ag amas air clann aois trì gu 14, agus tha e ri fhaighinn air tablaid, coimpiutair, agus fònaichean-làimhe. Thuirt an Dr Karcher gu bheil làn chlàradh fuaim ann airson nan teacsaichean.

 

Thuirt e cuideachd: “Tha Giglets Gàidhlig gun choimeas a thaobh àireamh nan sgoiltean a tha an sàs ann – mar thoradh air amas gus piseach a thoirt air tuiteam air ais ann an ìrean leughaidh. Bidh e cuideachd a’ cuideachadh gus uallaichean obrach an luchd-teagaisg a lùghdachadh le bhith a’ lughdachadh ùine ullachaidh agus comharrachaidh, agus a’ toirt seachad dàta agus anailisean do luchd-teagaisg, sgoiltean, ùghdarrasan ionadail agus riaghaltasan.

 

“Aig a’ cheann thall bidh Giglets Gàidhlig a’ cuideachadh thidsearan gus ìrean àrdachadh agus gus taic a thoirt dhaibh ann a bhith a’ glacadh ùidh nan sgoilearan agus a’ gabhail a-steach pàrantan fhad ’s a tha iad a’ toirt seachad fiosrachadh luachmhor gus am breithean mu adhartas nan sgoilearan a dhaingneachadh.”

 

Tha Lìonra Gàidhlig nan Ùghdarrasan Ionadail (GLAN) agus na 14 ùghdarrasan ionadail uile ann an Alba a tha a’ toirt seachad FtG a’ toirt taic do Ghiblets Gàidhlig. Is iad sin Comhairle na Gàidhealtachd, Comhairle nan Eilean Siar, Comhairle Baile Ghlaschu, Comhairle Pheairt is Cheann Rois, Comhairle Baile Obar Dheathain, Comhairle Siorrachd Àir an Ear, Comhairle Siorrachd Dhùn Breatann an Ear, Comhairle Baile Dhùn Èideann, Comhairle Siorrachd Lannraig a Tuath, Comhairle Siorrachd Lannraig a Deas, Comhairle Shruighlea, Comhairle Aonghais agus Comhairle Inbhir Chluaidh.

 

Tha Giglets Gàidhlig cuideachd a’ faighinn taic bho bhuidhnean teagaisg na Gàidhlig, Oilthigh Dhùn Èideann, Oilthigh Shrath Chluaidh, Oilthigh na Gàidhealtachd is nan Eilean, Sabhal Mòr Ostaig agus Colaiste Abaid a’ Bhatail Nuaidh ann am Meadhan Lodainn.

Neach-fios nam meadhanan: Elaine Fee air 07540 124245 no Philip Gates air 07525 645350

 

 

 

Na Duaisean Gàidhlig

Tha e na adhbhar moit don Daily Record còmhla ri, Bòrd na Gàidhlig, a bhith a’ cur air dòigh fear de na tachartasan Gàidhlig as iomraitiche a bhios ga chumail gach bliadhna. Tha na duaisean a’ toirt aithne do shàr oidhirpean is soirbheachadh ann an cultar, foghlam agus saoghal na Gàidhlig san fharsaingeachd, agus iad a’ foillseachadh na deagh obair a thathar a’ dèanamh gus cor is dualchas a’ chànain a chumail suas is a thoirt air adhart.

Seo an seachdamh bliadhna de na Duaisean agus bha còrr is 200 aoigh an làthair aig cuirm nan duaisean, a’ gabhail a-steach nan daoine a tha air a’ gheàrr-liosta airson duais, sponsairean nan duaisean agus luchd na Gàidhlig. Aig a’ chuirm fhèin, bidh ceòl agus measgachadh math de dhibhearsain, an dà chuid traidiseanta agus ùr-nodha, mar phàirt den oidhche.

Thoisich am bòrd a bhith a’ cur taic ris na duaisean ann an 2013 agus bhon uair sin tha iad air a bhith an sàs le soillseachadh nam pròiseactan agus iomairtean Gàidhlig as soirbheachail gach bhliadhna.

Chaidh Sàr Dhuais na Gàidhlig a thoirt do Rona Lightfoot a tha air a bhith ag iomairt an aghaidh farpaisean do dh’fhireannach a-mhàin fad a beatha. Tha Rona air ginealach ùr a bhrosnachadh agus bha sin air a shoillseachadh aig na Duaisean Gàidhlig am-bliadhna.

Rugadh Rona, 83, ann an Uibhist a Deas agus thoisich i a bhith a’ seinn na phìob nuair a bha i naoi.

Às dèidh dhi gluasad a Ghlaschu airson trèanadh mar bhanaltram, phòs i seòladair agus bhiodh i gu tric aig muir còmhla ris, a’ toirt a pìoban leatha gus am b’ urrainn dhi pìobaireachd a theagasg dhi fhèin, B ‘ e Rona a’ chiad bhoireannach a ghabh pàirt anns a’ Bhratach Ghuirm, a’ phrìomh fharpais aig Comhairle Pìobaireachd Albannach Lunnainn. Chaidh an obair aice mar sheinneadair, sgeulaiche agus tidsear aithneachadh anns na duaisean.

Am measg nam buannaichean eile bha Lucy Hannah air a h-ainmeachadh mar Thosgaire Òg na Bliadhna airson a bhith a’ ruith ionad Foghlam tro mheadhan na Gàidhlig anns an Eilean Sgitheanach agus Alison Richardson agus Claire Dhòmhnallach, a thog an duais airson luchd-ionnsachaidh airson a bhith a cruthachadh dà stòras Ghàidhlig air-loidhne.

Thuirt Shona Niclllinnein, Ceannard Bhòrd na Gàidhlig;

‘‘Meal-a-naidheachd air a h-uile duine a bhuannaich no a chaidh ainmeachadh airson na h-obrach aca gus dèanamh cinnteach gum bi barrachd dhaoine a’ bhruidhinn na Gàidhlig agus ann am barrachd shuidheachaidhean’’

 

NA BUANNAICHEAN

DUAIS AIRSON TAIC DO DH’IONNSACHADH: Alison Richardson agus Claire Dhòmhnallach

AN DUAIS EALAIN IS CHULTARACH: Whyte (Alasdair MacIlleBhàin agus Ross MacIlleBhàin)

AN DUAIS AIRSON TACHARTAS: Urras Oighreachd Ghabhsainn

AN DUAIS COIMHEARSNACHD, DUALCHAIS IS TURASACHD: Marisa NicDhòmhnaill agus Sgoil an Rubha

SÀR DHUAIS NA GÀIDHLIG: Acair

AN DUAIS EADAR-NÀISEANTA: Coisir Alba aig Eurovision

AN DUAIS SPÒRS: Calum MacIlleathain

AN DUAIS AIRSON INNLEACHDAS ANN AM FOGHLAM GÀIDHLIG: Dawn Nic a’ Phì

TOSGAIRE ÒG NA BLIADHNA: Lucy Hannah

DUAIS EACONAMACH NA GÀIDHLIG: Graficanna

URRAM NAN GÀIDHEAL: Rona Lightfoot

Tuilleadh fiosrachaidh aig

https://www.scottishgaelicawards.co.uk/gaelic/

Bòrd na Gàidhlig a’ cur fàilte air an treas tionndadh de Phlana Gàidhlig VisitScotland

Am Plana Gàidhlig as ùire air fhoillseachadh

VisitScotland a’ nochdadh taic dhan Ghàidhlig san àm ri teachd

 Tha seo a’ tighinn às dèidh bhidio ‘Scottish Gaelic Explained’ a chruthaich a’ bhuidheann turasachd nàiseanta as t-samhradh agus air a bheil còrr is 95,000 daoine air coimhead, rud a tha a’ sealltainn gu bheil ùidh sa chànan a’ fàs.

 

Tha am plana ùraichte a’ cur fòcas air na gnìomhan a bhios a’ bhuidheann turasachd nàiseanta a’ dèanamh gus cur ri fàs na Gàidhlig thairis air na trì bliadhnaichean ri teachd. Tha iad seo a’ gabhail a-steach a bhith a’ brosnachadh agus a’ toirt taic do bharrachd ghnìomhachasan turasachd a bhith a’ gabhail ris sa Ghàidhlig agus a bhith a’ clàradh na feadhna an nì seo, agus cuideachd a bhith a’ togail mothachadh air a’ Ghàidhlig taobh a-muigh VisitScotland.

 

Chaidh am plana, a chaidh a chruthachadh an tòiseach ann an 2012, ullachadh le riochdairean bho air feadh na buidhne agus chaidh a sgaoileadh airson co-chomhairle phoblach mus deach a chrìochnachadh.

 

Tha e na phrìomhachas tòiseachail ann am plana 2019-2022 a bhith a’ dèanamh sgrùdadh air comasan Gàidhlig luchd-obrach VisitScotland agus thèid seo a dhèanamh ro dheireadh na bliadhna.

 

Tha am plana a’ leantainn air a’ chiad Ro-innleachd Turasachd Gàidhlig a chaidh a chur air bhog ann an 2018, a tha ag amas air àrdachadh agus ruigsinneachd na Gàidhlig a mheudachadh mar phàirt de na tursan a bhios aig luchd-tadhail ann an Alba. Tha VisitScotland a’ stiùireadh buileachadh na ro-innleachd agus tha e a’ co-òrdanachadh adhartas thairis air gach gnìomh is com-pàirtiche a tha an sàs innte.

 

Tha a’ Ghàidhlig na pàirt làitheil de bheatha na h-Alba agus tha seo air a bhith fìor fad ghinealachan. Mar phàirt air leth de chultar agus de dhualchas na h-Alba, faodaidh a’ Ghàidhlig rudeigin a bharrachd a chur ris an fhìor eòlas a gheibh luchd-tadhail do dh’Alba. Fhuair Suirbhidh Luchd-tadhail VisitScotland ann an 2016, gun obair bhrosnachaidh ro làimh, gun robh 34% den luchd-freagairt den bheachd gun robh a’ Ghàidhlig, mar chànan nàiseanta na h-Alba, a’ cur ris an turas aca agus gun robh iad ag iarraidh barrachd ionnsachadh mu deidhinn.

 

Thuirt Malcolm Roughead, Àrd-oifigear VisitScotland: “Tha am Plana Gàidhlig as ùire aig VisitScotland a’ daingneachadh nan geallaidhean againn gus cleachdadh a’ chànain a bhrosnachadh air feadh na buidhne, ag amas air prìomh raointean den obair againn leithid taic a thoirt do ghnìomhachas na turasachd gus gabhail ris a’ Ghàidhlig, leithid ar dearbh-aithne, soidhnichean, conaltradh leis a’ phoball agus cleachdadh na Gàidhlig air na làraichean-lìn againn.

 

“Tha comas aig a’ chànan a bhith na phrìomh phàirt de thurasachd na h-Alba, a’ cruthachadh thursan sònraichte gun samhail do luchd-tadhail. Tha àite cudromach aig VisitScotland ann a bhith a’ dèanamh cinnteach gun cuir a’ Ghàidhlig ris na turasan aig na daoine a tha a’ siubhal dhan dùthaich seo.

 

“Le còrr is 600 luchd-obrach, oifisean agus ionadan fiosrachaidh air feadh na dùthcha, agus leis a’ chonaltradh uile againn le luchd-tadhail, tha pàirt chudromach againn ann a bhith a’ dèanamh cinnteach gum bi a’ Ghàidhlig seasmhachd san ùine fhada.”

 

Agus i a’ cur fàilte air a’ phlana, thuirt Ceannard Bhòrd na Gàidhlig, Shona NicIllInnein: “Tha Bòrd na Gàidhlig a’ cur fàilte air an treas tionndadh de Phlana Gàidhlig VisitScotland agus tha sinn ag aithneachadh agus a’ cur luach air an obair chudromaich a bhios VisitScotland a’ dèanamh gus a’ Ghàidhlig adhartachadh ann an Alba agus gu h-eadar-nàiseanta.

 

“Tha turasachd fìor chudromach do dh’eaconamaidh na h-Alba agus tha sinn ag aithneachadh a’ chomais mhòir a tha ann fàs a chur air cleachdadh na Gàidhlig air feadh a’ ghnìomhachais, airson buannachd nan coimhearsnachdan agus an luchd-tadhail.”

 

Gheibhear plana Gàidhlig VisitScotland aig: http://www.visitscotland.org/about_us/our_gaelic_plan.aspx

 

 

Bòrd na Gàidhlig a’ foillseachadh Colmcille 1500

Ann an 2021, bidh 1,500 bliadhna ann bho rugadh an Naomh Calum Cille. Tha an dìleab aig Calum Cille fhathast a’ leantainn chun an latha an-diugh ann an Alba, agus tha e air aon de na trì pàtranan-naomha ann an Èirinn.

Gus seo a chomharrachadh, bidh Bòrd na Gàidhlig a’ foillseachadh phlanaichean airson breith Chaluim Chille ann an 521AD a chomharrachadh –  leis an tiotal Colmcille 1500. Thèid seo ainmeachadh aig Mhòd Nàiseanta Rìoghail Ghlaschu 2019.

Ruithidh “Colmcille 1500” bho 7 Dùbhlachd 2020 gu 7 Dùbhlachd 2021. Ged a tha 14 mìosan gu bhith ann gus an tòisich bliadhna a’ chomharrachaidh, tha Bòrd na Gàidhlig, ann an co-obrachadh le Foras na Gaeilge ann an Èirinn – an dòchas gum faigh coimhearsnachdan agus buidhnean tìde gu leòr gus an obair aca a phlanadh agus a cho-òrdanachadh.

Tha buidhnean poblach ann an Alba, Èirinn, Alba Nuadh agus Eilean Mhanainn air ùidh a nochdadh ann a bhith a’ comharrachadh dìleab Chaluim Chille mar-thà.

Tha Shona NicIllInnein, Ceannard Bhòrd na Gàidhlig, an dòchas gun urrainn barrachd choimhearsnachdan air feadh an t-saoghail tighinn còmhla gus comharrachadh ceart a dhèanamh air ceannard cruinneil a chuidich le bhith ag aonachadh dhaoine agus dhùthchannan tron stiùireadh spioradail aige agus tro chultar na Gàidhlig.

Thuirt i: “Chan urrainnear cuideam gu leòr a chur air cho cudromach ’s a tha Calum Cille ann an eachdraidh na h-Alba. Thàinig e a dh’Alba aig àm nuair a bha còmhstri fhuilteach a’ dol air adhart eadar treubhan de laoich. Aig a’ cheann thall, dh’aonaich e chan e a-mhàin na Gàidheil, ach cuideachd na Cruithnich, a bha air luchd-ionnsaigh a chumail air ais fad linntean, a’ gabhail a-steach fiù ’s neart ìmpireachd na Ròimhe.”

Tha còmhraidhean a’ dol air adhart aig an àm seo eadar buidhnean ann an Èirinn, Alba, Alba Nuadh ann an Canada agus ann am Manainn air an dòigh as fheàrr gus dìleab Chaluim Chille a chomharrachadh. A bharrachd air Bòrd na Gàidhlig agus Foras na Gaeilge, tha Riaghaltas na h-Alba, Iomairt na Gàidhealtachd agus nan Eilean, Ealain na Gaeltachta ann an Èirinn, Iomairtean na Gàidhlig ann an Alba Nuadh agus Riaghaltas Mhanainn an sàs sa chùis.

Thuirt Ms NicIllInnein cuideachd: “’S e prìomh chuspair Colmcille 1500 còmhlachas, a’ brosnachadh dhaoine a bhith a’ com-pàirteachadh aig ìre ionadail, nàiseanta agus eadar-nàiseanta.  Bu chòir dha aire a thogail mu dhìleab Chaluim Chille agus mun bhuaidh a bh’ aige gus an latha seo fhèin air na cànanan agus cultaran Gàidhlig co-roinnte againn.

“Le bhith a’ comharrachadh a bhreith an ath-bhliadhna, togaidh e dàimhean, agus cruthaichidh e càirdeasan ùra, ag aonachadh daoine le spiorad còmhlachais is co-obrachaidh”.

Bòrd na Gàidhlig moiteil a bhith a’ foillseachadh suaicheantas ùr dhan Ghàidhlig – #cleachdi – aig Mòd Ghlaschu 2019

Bidh Bòrd na Gàidhlig a’ foillseachadh iomairt ùr aig Mhòd Nàiseanta Rìoghail Ghlaschu 2019 an-diugh gus luchd na Gàidhlig a bhrosnachadh gus sealltainn dhan t-saoghal gu bheil iad moiteil gu bheil a’ Ghàidhlig aca.

Thathar a’ brosnachadh luchd-labhairt is luchd-ionnsachaidh na Gàidhlig gus an taga-hais #cleachdi – no #useit a cleachdadh nuair a tha iad a’ conaltradh le daoine eile gu pearsanta, air na meadhanan sòisealta, air eàrr-sgrìobhaidhean puist-d no air na làraichean-lìn aca.

Faodaidh iad taic a chumail ris an iomairt cuideachd le bhith a’ cur nan samhlaidhean orra fhèin air lainneardan, baidsean no stiocairean, no le bhith a’ cur postair suas san taigh no àite-obrach gus sealltainn gu bheil iad moiteil gu bheil a’ Ghàidhlig aca.

Thuirt Shona NicIllInnein, Ceannard Bhòrd na Gàidhlig “Tha Bòrd na Gàidhlig fìor thoilichte a bhith a’ cur na h-iomairt ùir seo air adhart aig a’ Mhòd. Tha barrachd is barrachd dhaoine airson Gàidhlig a chleachdadh is ionnsachadh agus tha an iomairt seo na dhòigh mhath fhurasta gus barrachd dhaoine a bhrosnachadh gus Gàidhlig a chleachdadh ann am barrachd shuidheachaidhean.

“Bidh sinne aig Bòrd na Gàidhlig am measg na feadhainn aig a bheil an cànan a nochdas ri càch gu moiteil gu bheil Gàidhlig againn. Tha sinn a’ smaoineachadh gur e #cleachdi an dòigh as fheàrr gus seo a dhèanamh. Mar sin, canaidh sinn #cleachdi agus cuiridh sinn a’ Ghàidhlig air a’ mhapa gu soilleir.

Tha an iomairt ùr #cleachdi coltach ris an sgeama ‘Iaith Gwaith’ (Cuimris san Àite-obrach) anns a’ Chuimrigh a tha ga chleachdadh sa Chuimris gus sealltainn gu bheil seirbheis ri faighinn sa chànan. Gus an taic a nochdadh airson #cleachdi, tha Coimiseanair na Cuimris Aled Roberts air tighinn dhan Talla Consairt Rìoghail ann an Glaschu gus a thaic phearsanta a nochdadh.

Thuirt Mgr Roberts: “tha Iaith Gwaith gu math stèidhichte anns a’ Chuimrigh a-nis agus tha e na dheagh ghoireas airson luchd-ionnsachaidh, gnìomhachasan agus carthannasan. Anns na beagan bhliadhnaichean mu dheireadh, tha e air fàs agus thathar ga chleachdadh ann an dòighean nas fharsainge ann an dòighean bho chompanaidh einnseanaireachd a chruthaich stiocairean vinyl air adan-dìona gu magnatan airson leapannan ann an osbadalan airson sealltainn dè na h-euslaintich a tha ag iarraidh cùram tron Chuimris.

“Tha e sìor fhàs nas treasa sa Chuimrigh agus tha mi a’ dèanamh fiughar ri cur air bhog sgeama na h-Alba aig a’ Mhòd Nàiseanta Rìoghail. Tha mi cinnteach gum bi an aon deagh bhuannachd aig #cleachdi air a’ Ghàidhlig agus luchd na Gàidhlig.”

Tha Iomairt na Gàidhealtachd agus nan Eilean (HIE) agus Visit Scotland, com-pàirtichean aig Bòrd na Gàidhlig a’ cumail taic ris an iomairt cuideachd agus bha Stiùiriche Leasachaidh Gnìomhachas agus Àiteachan VisitScotland, Riddell Graham an làthair aig an Talla Consairt Rìoghail.

A rèir Mgr Graham: “Tha ar làn taic ri iomairt sgoinneil #cleachdi agus bidh sinn a’ gabhail pàirt gnìomhach ann far an urrainn dhuinn. ’S e a’ Ghàidhlig cànan stèidheachaidh na h-Alba agus chan urrainn cuideam gu leòr a chur air cho cudromach ’s a tha i dhan chànan agus fèin-aithne againn.

“Tha e ro-chudromach gum bi tursan air leth aig daoine ann an Alba agus gum bi seo a rèir nan iarrtasan aig consiumairean, a tha a’ daonnan ag atharrachadh, agus dh’fhaodadh Gàidhlig a bhith na prìomh eileamaid ann an turasachd na h-Alba.”

“Mar a tha am Mòd a’ sealltainn cho soilleir, tha Gàidhlig air a fighe a-steach dhan dualchas chiùil againn, agus tha i air tighinn a-steach dhan phop-chultar againn mar thoradh air an t-sreath TBh fìor shoirbheachail Outlander. Tha sinn a’ creidsinn gun lean i oirre mar stòras airson dearbh-aithne na h-Alba agus gun glac i mac-meanmna nan Albannach aig baile agus air feadh an t-saoghail.”

A rèir Raghnaid NicCoinnich aig HIE, “Tha sinn air ar dòigh glan gun deach an suaicheantas ‘#cleachdi’ agus an iomairt cheangailte a chur air bhog. Tha taic dhan Ghàidhlig aig cridhe an raoin-ùghdarrais againn airson leasachadh sòisealta is eaconomach air a’ Ghàidhealtachd agus anns na h-Eileanan agus tha e ro chudromach mar phàirt de seo gun tog sinn air mar a thathar a’ cleachdadh na Gàidhlig gus cur ri a luach eaconomach agus sòisealta, an dà chuid sna coimhearsnachdan agus sna h-àiteachan-obrach againn.

Tha sinn a’ dèanamh fiughar ri bhith ag obair còmhla ri Bòrd na Gàidhlig agus com-pàirtichean eile gus faighinn a-mach mar as urrainn dhuinn an suaicheantas seo a chleachdadh barrachd anns na cothroman eaconamach is sòisealta againn. Cuidichidh an iomairt chumhachdach seo gus a’ choimhearsnachd againn aonachadh agus bi e na lòchran cuideachd airson daoine a tha airson com-pàirteachadh leis a’ chànan.

Nuair a tha an sgaoileadh tòiseachail den t-suaicheantas a’ dol air adhart, faodaidh buidheann sam bith san roinn phoblaich aig a bheil luchd-obrach Gàidhlig foirm-òrduigh a luchdadh a-nuas bho Bhòrd na Gàidhlig airson suas ri 10 lainneardan, 10 baidsean, 10 postairean A5 agus 20 stiocair. Airson òrdughan nas motha, faodaidh iad fios a chur gu Bòrd na Gàidhlig gu dìreach air on 01463 225454 no tron phost-d aig fios@gaidhlig.scot.

Faodar lethbhreac den phostair, suaicheantas agus eàrr-sgrìobhadh puist-d a luchdadh a-nuas aig a’ cheangal seo https://gaidhlig.scot/the-cleachdi-initiative/ Cùm sùil a-mach airson na h-iomairt #cleachdi tro Mhòd na bliadhna seo, a bhios air a chraoladh air BBC Alba agus BBC Scotland.

A’ chiad Phreantas Cheumnach ann an Alba

Ann an gluasad cruth-atharrachail, tha Bòrd na Gàidhlig air Orla, a tha na h-oileanach, fhastadh ann an obair làn-ùine le tuarastal. Anns an dreuchd ùr seo, bidh i a’ cur seachad an ath cheithir bliadhna a’ measgachadh ionnsachadh stèidhichte air obair ann an àrainneachd làn Ghàidhlig le a h-obair a dh’ionnsaigh BA (le Urram) ann an Stiùireadh Gnìomhachais.

 

An obair air preantas Bhòrd na Gàidhlig

 

Tha seo mar phàirt de cheangal ùr eadar Bòrd na Gàidhlig agus Sgoil Gnìomhachais Obar Dheathain ann an Oilthigh Raibeart Ghòrdain, far a bheil Orla air cùrsa ùr ‘ionnsachadh measgaichte’ a thòiseachadh.

 

Tha seo a’ ciallachadh gun tèid Orla a làn bhogadh ann an àrainneachd gnìomhachais Bhòrd na Gàidhlig thairis air a’ cheum ceithir-bliadhna aice, agus gum fàs i eòlach air obair na buidhne tro shreath de phròiseactan gach seamaistear.

 

Ged a tha i na h-oileanach ann an Oilthigh Raibeart Ghòrdain, tha Orla air gluasad a dh’Inbhir Nis agus cumaidh i fios ri luchd-teagaisg ann an Sgoil Gnìomhachais Obar Dheathain air a cuid adhartais tro fhoghlam air-astar. Bidh i a’ leantainn plana ionnsachaidh – anns a bheil ceithir modalan gach bliadhna – agus a bhios a’ coileanadh builean ionnsachaidh.

 

Orla NicDhòmhnaill

 

Mus tàinig Orla a dh’obair aig Bòrd na Gàidhlig, cheumnaich i bho Oilthigh Dhùn Èideann anns an Iuchar, far an d’ fhuair i MA (le Urram) ann an Ceiltis.

 

Thuirt i: “Tha toiseach na beatha obrach ùire agam aig Bòrd na Gàidhlig air còrdadh rium gu mòr. Aig an àm seo, tha mi a’ fàs eòlach air an àrainneachd gnìomhachais, air mar a tha a’ bhuidheann ag obrachadh, mar eisimpleir, a h-adhbhar, a structaran, a foincseanan agus a prìomh luachan.

 

“Agus mar as fhaide a leanas an cùrsa air adhart, ’s ann nas doimhne agus nas spèisealaiche a bhios m’ obair a’ fàs. Tha seo na fhìor dheagh chothrom gus ionnsachadh mun obair mhòr a nì Bòrd na Gàidhlig leis a’ choimhearsnachd Ghàidhlig agus le coimhearsnachdan na h-Alba san fharsaingeachd.”

 

Taic meantorachd aig Bòrd na Gàidhlig

 

Tha Orla a’ faighinn taic meantorachd bho àrd-sgioba Bhòrd na Gàidhlig, a’ gabhail a-steach manaidsear na h-oifis Carol NicIain, a tha ag ràdh gum bi pròiseactan Orla, tro na ceithir bliadhna den chùrsa aice, a’ fàs nas doimhne agus nas fheumaile dhan bhuidhinn mar a bhios na sgilean agus a cuid eòlais a’ leudachadh.

 

Thuirt Shona NicIllInnein, Àrd-oifigear Bhòrd na Gàidhlig: “Tha sinn aig Bòrd na Gàidhlig air ar dòigh glan gu bheil Orla an seo còmhla ruinn, tha e a’ còrdadh ruinn mar-thà gu bheil i mar phàirt den sgioba againn. Tro na ceithir bliadhna ionnsachaidh aice bidh Orla a’ leantainn plana ionnsachaidh gach seamaistear a bhios a rèir nan diofar phàirtean den chùrsa a leanas i gus a ceum a choileanadh.

 

“Tha e a’ ciallachadh gum fàs Orla gu bhith na pàirt den bhuidhinn agus gum fàs i eòlach air Bòrd na Gàidhlig gu luath cho math ri bhith a’ com-pàirteachadh le prìomh luchd-ùidh agus a’ cumail taic riutha. Aig a’ cheann thall, tha sinn an dòchas gum fuirich i còmhla ruinn agus gun dèan i barrachd adhartais taobh a-staigh na buidhne.”