Leasachadh do Foghlam aig Ìre nan Tràth-bhliadhnaichean

Tha sgeama phìleatach ùr, a leasaicheas obair nan tràth-ìrean, ga chur air bhog le Comann nam Pàrant (CnamP) is Comunn na Gàidhlig (CnaG), ann an co-bhonn le Bòrd na Gàidhlig.

Thèid triùir ùra fhastadh aig Comann nam Pàrant gus obair ro-chudromach a dhèanamh le buidhnean nan tràth-ìrean – 1 Mhanaidsear is 2 Oifigear Leasachaidh air am maoineachadh le Bòrd na Gàidhlig.

Mairidh an sgeama pìleatach seo bliadhna sa chiad dol a-mach ach le sealladh gun tèid a leudachadh ma ’s e dòigh lìbhrigidh èifeachdach a th’ ann airson Gàidhlig a bhrosnachadh sna tràth-bhliadhnaichean.

Bidh na h-oifigearan a’ cumail taic ann a diofar sgìrean (nan Eileanan Siar, Earra-Ghàidheal, is ‘Deas’) agus ag obair ann a’ chom-phàirt le Ùghdarrasan Ionadail agus buidhnean saor thoileach tràth-bhliadhnaichean airson taic a chumail aig ìre ionadail.

’S iad Comann nam Pàrant, a tha na phàirt de ChnaG, a bhios a’ toirt stiùir air a’ phròiseact leis gu bheil mion-eòlas aca sa roinn seo.  Tha iad air a bhith an sàs ri a bhith a’ cumail taic ri pàrantan aig na tràth-ìrean FtMG fad iomadh bliadhna. Tha iad air a bhith an teis-meadhan pròiseact eile le BnG gus ionmhas a shireadh is a sgaoileadh do bhuidhnean tràth-ìrean.

Tha Comann nam Pàrant agus Comunn na Gàidhlig an dùil togail air an t-seirbheis a th’ ann roimhe le bhith ag amas air na leanas:

  • sgioba taic tràth-ìrean a stèidheachadh gus pàrantan ùra a bhrosnachadh tighinn a-staigh do Foghlam tro Mheadhan na Gàidhlig (FtMG)
  • dàimh nas làidire dhan Ghàidhlig a stèidheachadh “anns an dachaigh”; far am bitheadh clann a’ tilleadh à seisean tràth-ìrean, ach fhathast a’ cluinntinn is a’ cleachdadh Gàidhlig aig an taigh – aig ìre a choireigin
  • sgilean Gàidhlig a thogail aig ìre nas òige
  • na buidhnean stèidhichte a neartachadh, agus feadhainn ùra a thòiseachadh
  • cothroman ionnsachaidh a bharrachd ann dhan chloinn
  • fàs a thoirt air an sgioba agus an obair tràth-ìrean
  • a cuir ri fàs FtMG
  • leudachadh air àireamh is comasan luchd-labhairt a chànain.

Rè àm a’ ghlasaidh, bha teaghlaichean a’ frithealadh seiseanan Pàrant is Pàiste air loidhne.

Tro chòmhraidhean le pàrantan rè na h-ùine sin, fhuair oifigearan CnamP is BnG a-mach ged a bha pàrantan agus buidhnean a’ cur fàilte air na cothroman ùra a bha a’ tighinn am bàrr air loidhne, leithid am pròiseact Gìog Ort ann an co-bhann le Stòrlann, ’s e tilleadh gu coinneachadh aghaidh ri aghaidh a bha mòran a’ sireadh. Tha pàrantan air a bhith mothachail gu bheil àm a ghlasaidh air buaidh a thoirt air fileantas an cuid cloinne agus thuirt buidhnean tràth-bhliadhnaichean gur e aon dha na duilgheadasan as motha a tha air a bhith aca, nach robh cothrom ann coinneachadh ri teaghlaichean gus Gàidhlig a bhruidhinn ann an suidheachadh spòrsail – leis gur e seo aon dha na dòighean às fheàrr sgilean cànain a leasachadh.

Thuirt Magaidh Wentworth, Stiùiriche Nàiseanta ChnamP: “Tha na h-aoisean 0-3 na prìomhachais agus gu math cudromach a thaobh fàs ann an FtMG, ach cuideachd a thaobh Gàidhlig anns an dachaigh agus a’ choimhearsnachd. ’S e na tha am pròiseact seo ag iarraidh a’ dèanamh brosnachadh a thoirt do phàrantan ùr gus an cuid cloinne aca a chlàradh ann an FtMG, agus cuideachadh a thoirt dhan chloinn ud an cuid comasan cànan is ionnsachadh Gàidhlig a thòiseachadh cho tràth ’s a ghabhas. Tha e gu math cudromach gum bi toiseach tòiseachadh soirbheachail aig an òigridh gus am b’ urrainn Gàidhlig làidir a bhith aca.

“Tha e cudromach buileach dàimh làidir a stèidheachadh eadar Gàidhlig agus dachaighean. Às dèidh a’ tilleadh dhachaigh às dèidh seisean tràth-ìre tha e cudromach gun tèid Gàidhlig a chleachdadh aig an taigh. Thèid am pròiseact seo taic a chumail le seo cuideachd.”

Thuirt Dòmhnall MacNèill, Ceannard ChnaG: “Cha leig sinn leas cus a ràdh mu cho cudromach ’s a tha an ìre a tha seo oir tha sinn uile eòlach air an abairt ‘an t-ionnsachadh òg, an t-ionnsachadh bòidheach.’ Tha sinn gu math toilichte gun do ghabh Bòrd na Gàidhlig ris an tagradh a rinn sinn, agus tha fiughair oirnn sgioba fhastadh agus a dhol an sàs anns an obair lìbhrigidh.”

Thuirt Jim Whannel, Stiùiriche Foghlaim Bhòrd na Gàidhlig: “Le cuisean a’ fosgladh a-rithist, tha Bòrd na Gàidhlig airson a dhèanamh cinnteach gu bheil an taic as èifeachdaiche is buadhmhor ann do bhuidhnean nan tràth-ìrean is cuideachd do phàrantan.  ’S ann air an adhbhar sin a co-dhùin sinn an gluais ro-innleachdail seo gur ann tro Chomann nam Pàrant an dòigh as fheàrr airson obair nan tràth-ìrean a thoirt air adhart mar fhreagairt air a’ phaindeimig.

“Tha sgioba nan Tràth-ìrean aig Bòrd na Gàidhlig air a bhith ag obair gu dealasach is gu cruaidh on a thàinig an sgioba a tharraing a-steach don bhuidheann còrr is 10 bliadhna air ais.  Bidh oifigear leasachaidh nan tràth-ìrean fhathast ag obair taobh a-staigh na buidhne aig ìre ro-innleachdail.”

Bidh Bòrd na Gàidhlig fhathast a’ ruith Sgeama Tabhartasan Tràth bhliadhnaichean 21/22 agus gheibh na buidheann fios agus taic bho Bhòrd na Gàidhlig mu dheidhinn seo mar as àbhaist.

Tha sgeama Tabhartasan Foghlaim nan Tràth Bhliadhnaichean fosgailte a-nis agus cumaidh an sgeama seo taic, fiosrachadh agus maoineachadh ri bhuidheann saor-thoileach tràth bhliadhnaichean a bhitheas a’ beachdachadh air seiseanan a’ ruith bhon Lùnastal 2021 chun an Ògmhios 2022.  Thèid an sgeama a mheasadh mar às àbhaist le Bòrd na Gàidhlig agus Comunn nam Pàrant.

Tha Tabhartasan Foghlaim nan Tràth Bhliadhnaichean 2021/22 fosgailte gu 3f air Dimàirt 13mh Iuchar 2021 is gheibhear barrachd fiosrachaidh an seo: https://www.gaidhlig.scot/ga/maoineachaidh/cothroman-maoineachaidh/tabhartasan-trath-bhliadhnaichean/

Goireas Leughaidh Cliùiteach do Sgoiltean FtG a’ dol bho Neart gu Neart

Tha Bòrd na Gàidhlig agus Giglets Education air leth toilichte ainmeachadh gum bithear a’ leantainn air adhart leis a’ phròiseact Giglets Gàidhlig, a tha air duaisean a chosnadh, agus gun tèid a leudachadh.

Tha an com-pàirteachas a’ toirt cothrom an-asgaidh do sgoiltean le Foghlam tro Mheadhan na Gàidhlig (FtG) air a’ ghoireas litearrachd seo, anns am faigh sgoilearan agus luchd-teagaisg cothrom air leabharlann air-loidhne sa Ghàidhlig a tha a’ sìor fhàs. A bharrachd air seo, tha cothrom an-asgaidh aig a h-uile Institiud Foghlaim Àrd-ìre aig a bheil Cùrsaichean Trèanaidh Luchd-teagaisg (ITE) sa Ghàidhlig air a’ ghoireas teagaisg seo cuideachd. Tha còrr is 110 teacsaichean Gàidhlig agus na ceudan de stuthan-taice Gàidhlig a tha ceangailte riutha rim faighinn anns a’ ghoireas seo a tha a’ sìor fhàs. Tha teacsaichean air an neartachadh le stuth claisneachd, ceòl, dealbhan agus dealbhan-beò gus ùidh an luchd-leughaidh a tharraing agus gus taic a thoirt dhaibh.

Tha Bòrd na Gàidhlig air taic-airgid aontachadh gu 2024 airson a’ phròiseact foghlaim sònraichte Gàidhlig seo. Tha Giglets Gàidhlig na phròiseact litearrachd tionnsgalach is ùr-ghnàthach anns a bheil teacsaichean Gàidhlig cho math ri stuthan-taice do luchd-teagaisg agus sgoilearan, rudan air an leughadh a-mach, dealbhan-beò, agus dealbhan ann an dòigh ùr-nòsach stèidhichte air an neul. Tha na ceudan de luchd-teagaisg agus na mìltean de sgoilearan ann am bun-sgoiltean agus àrd-sgoiltean tro mheadhan na Gàidhlig a’ cleachdadh a’ ghoireis.

Tha an ìre ùr seo den phròiseict seo bho 2021-2024 a’ togail air soirbheachas sna bliadhnaichean roimhe (2017-2021), a’ gabhail a-steach leasachaidhean teicnigeach. Mar eisimpleir, tha eadar-aghaidh nan sgoilearan ri fhaighinn sa Ghàidhlig a-nis. Bidh leasachaidhean mòra ùra a’ cuimseachadh air taic a bharrachd do luchd-teagaisg is do sgoilearan, air leasachadh theacsaichean agus ghoireasan, agus air goireasan sgrìobhaidh gus taic a thoirt dhaibhsan a tha a’ teagasg agus ag ionnsachadh ann an roinn FtG.

Giglets Gàidhlig aig Bun-sgoil Chondobhrait 2019
Dealbh Peter Devlin

Thuirt Jim Whannel, Stiùiriche an Fhoghlaim aig Bòrd na Gàidhlig:

“Tha stòrasan Giglets Gàidhlig a’ tabhann beartas de stuthan as urrainn do chloinn is daoine òga a chleachdadh gus an cuid sgilean litearrachd sa Ghàidhlig a thoirt air adhart. Tha e furasta a chleachdadh, coileanta agus air a dhealbhadh gu sònraichte a rèir nam feumalachdan bogaidh againn ann am foghlam tro Meadhan na Gàidhlig. Mholainn na goireasan seo dhan luchd-ionnsachaidh uile againn tro mheadhan na Gàidhlig agus do an cuid theaghlaichean – tha e spòrsail cuideachd, le deagh theacsaichean agus cartùnan agus stuthan-taice gus taic a chumail ri ionnsachadh ann am FtG sna Tràth-bhliadhnaichean, agus aig ire na Bun-sgoile agus na h-Àrd-sgoile.

“Bu mhath leam cuideachd sgioba Giglets a mholadh airson na h-obair ionmholta a rinn iad ann a bhith a’ sìor leudachadh ghoireasan airson foghlam Gàidhlig agus airson am fòcas an-dràsta air a bhith a’ toirt stuthan àrd-inbhe do na sgoilearan tro mheadhan na Gàidhlig againn, a ghabhas atharrachadh airson cleachdadh fhad ’s a tha sgoiltean dùinte.”

Thuirt Cathraiche agus Neach-stèidheachaidh Giglets, an Dr Karsten Karcher:

“Bho thòisich am pròiseact, chaidh còrr is 32,000 teacsa Gàidhlig a shònrachadh do sgoilearan le luchd-teagaisg FtG taobh a-staigh a’ ghoireis. Tha e coltach gu bheil Giglets Gàidhlig a-nis na ghoireas ro-chudromach do sgoiltean chan ann a-mhàin ann an clasaichean ach cuideachd airson ionnsachadh-dachaigh agus ionnsachadh measgaichte, gu h-àraidh rè glasadh-sìos nan sgoiltean mar thoradh air Covid-19, nuair nach robh cothrom aig sgoilearan air a’ mhòr-chuid de na goireasan sgoile eile.”

Gheibhear liosta de na Tabhartasan Coitcheann aig Bòrd na Gàidhlig airson 20-21 an seo.

Giglets Education – https://giglets.com/

 

Co-labhairt nan Tidsearan Ùra

Tha Bòrd na Gàidhlig toilichte fàilte a chur air Tidsearan Ùr-theisteanaichte sa Ghàidhlig do Cho-labhairt nan Tidsearan Ùra 2021.

Uair eile, bidh an co-labhairt a’ dol air adhart air loidhne tro Microsoft Teams dà fheasgar an dèidh na sgoile 24 is 25  den Chèitean agus tha sinn a’ fosgladh a’ chothruim do thidsearan a tha a’ cur crìoch air a’ bhliadhna phrobhaidh aca an-dràsta (20/21), agus do thidsearan a rinn a’ bhliadhna phrobhaidh ann an 19/20. Tha sinn cuideachd a’ tabhann cuireadh do dh’oileanaich teagaisg sam bith a bhios a’ ceumnachadh ann an 2021 no 2022.

’S e “Leudachadh” a th’ ann an teama a’ cho-labhairt a’ bhliadhna – a’ coimhead ri mar as urrainn dhuinn ar n-eòlas proifeiseanta, ar lìonraidhean teagaisg, agus comasan ar luchd-ionnsachaidh a leudachadh aig an aon àm ‘s a tha sinn a’ leudachadh cleachdadh, ionnsachadh is ìomhaigh na Gàidhlig nar coimhearsnachdan.

Tha sinn an dòchas gum bi sibh còmhla rinn airson cothrom coinneachadh is bruidhinn ri tidsearan ùra eile sa Ghàidhlig.  Thèid tidsearan a ghabhas pàirt sa cho-labhairt aithneachadh le teisteanas airson na folio proifeiseanta aca.

Tha clàradh a-nis fosgailte agus dùinidh e aig 5f air Dihaoine 14mh den Chèitean 2021.

Ma tha ceist sam bith agad, leig fios gu Oifigear Leasachaidh (Tidsearan) aig eoghan@gaidhlig.scot

Co-labhairt nan Tidsearan Ùra

24 & 25 Cèitean 2021

Gheibhear am foirm clàraidh an seo – https://forms.office.com/r/tk98Tey3i3