Coinneamh Buidheann Thar-phàrtaidh na Gàidhlig

‘S e Bòrd na Gàidhlig rùnaire Buidheann Thar-Phàrtaidh na Gàidhlig. Bidh a’ bhuidheann a’ coinneachadh co-dhiù dà thuras sa bhliadhna, agus is e Alasdair Allan (BPA) Cathraiche na buidhne.

Tha a’ bhuidheann thar-phàrtaidh seo a’ toirt uidheamachd dha BPA airson fiosrachadh, taic, comhairle agus beachdan fhaighinn air cùisean co-cheangailte ri cànan is cultar na Gàidhlig taobh a-staigh fòram farsaing a tha a’ riochdachadh ùidhean na Gàidhlig ann an Alba.

Thèid a’ choinneamh aghaidh ri aghaidh a chumail ann an togalach Pàrlamaid na h-Alba agus thèid a chraoladh tro Microsoft Teams gus leigeil le daoine a bhith an làthair air-loidhne.

Ma tha sibh airson tighinn chun coinneamh aghaidh ri aghaidh, leig fios gu fios@gaidhlig.scot ro 12f air Dimàirt, 04.06.24. Ma tha sibh airson an coinneamh a frithealadh air-loidhne, clàraichibh air Eventbrite.

Bidh eadar-theangachadh mar aon ri fhaighinn an dà-chuid air-loidhne agus aig a’ Phàrlamaid, ach feumaidh luchd-frithealaidh an laptop agus uidheamachd èisteachd aca fhèin a thoirt còmhla riutha airson an seirbhis seo a chleachdadh.

Sgeama Tabhartasan Tràth-bhliadhnaichean air Fhosgladh do dh’Iarrtasan

Tha Bòrd na Gàidhlig air sgeama Tabhartasan nan Tràth-bhliadhnaichean fhosgladh do dh’iarrtasan airson na bliadhna 2024/25, le taic-airgid ri fhaighinn do bhuidhnean tràth-bhliadhnaichean air feadh na h-Alba a tha airson seiseanan Gàidhlig a’ ruith.

Tha an sgeama fosgailte do bhuidhnean saor-thoileach is treasaibh-roinn is taic suas ri £5,000 ri fhaighinn do bhuidhnean a tha coinneachadh gach seachdain, is suas ri £15,000 ri fhaighinn do bhuidhnean a tha coinneachadh nas trice.

Tha sgeama am bliadhna gu sònraichte ag amas air taic a chur ri bhuidhnean a tha sealltainn mar a bhios iad a’ coileanadh na builean leanas:

  • A’ daingneachadh gu bheil cothrom seasmhach aig clann is teaghlaichean air solar tràth-bhliadhnaichean Gàidhlig
  • A’ cur ris an àireamh chloinne a tha a’ cumail a’ dol le ionnsachadh tron Ghàidhlig aig ìrean eadar-ghluasaid
  • A’ cuideachadh barrachd theaghlaichean ann an Alba a bhith mothachail air na buannachdan a thig bho dhà-chànanas agus air na cothroman a gheibhear le foghlam tron Ghàidhlig
  • A’ cuideachadh phàrantan gus am bi eòlas nas fheàrr aca air goireasan agus air na cothroman a th’ ann gus taic a chumail is conaltradh a dhèanamh ri an cuid chloinne tron Ghàidhlig san taigh agus sa choimhearsnachd

Thèid dà sheisean fiosrachaidh a lìbhrigeadh gus cothrom a thoirt dhuibh barrachd ionnsachadh mun sgeama, taic fhaighinn le foirmean iarrtas a lìonadh, agus ceistean sam bith a th’ agaibh mun sgeama fhaighneachd air na h-oifigearan a tha ga stiùireadh gu làitheil. Gheibhear barrachd fiosrachaidh mu na seiseanan seo agus cothrom clàradh air Eventbrite.

Gheibhear stiùireadh is tuilleadh fiosrachaidh mun sgeama an seo cuideachd.

Aithris a’ Cheannard Chomataidh Foghlaim, Cloinne, is Daoine Òga

Thuig sgioba-stiùiridh Bhòrd na Gàidhlig fianais don Chomataidh Foghlaim, Cloinne, is Daoine Òga madainn an-diugh is iad a’ bruidhinn mu Bhile nan Cànan Albannach. Chaidh an aithris fhosglaidh a thoirt seachad le Ceannard Bhòrd na Gàidhlig, Ealasaid Dhòmhnallach, is teachdaireachd làidir aice.

“’S e àm cudromach a tha seo dhan Ghàidhlig agus bheir na co-dhùnaidhean a nì sinn an-diugh buaidh mhòr air ar cànan san àm ri teachd. Agus nuair a chanas mi ar cànan, tha mi a’ ciallachadh cànan na h-Alba. Tha Bòrd na Gàidhlig a’ cur fàilte air a’ Bhile seo. Tha e na cheum air adhart ann an slighe reachdail na Gàidhlig agus chuireamaid gu làidir an aghaidh moladh sam bith nach bu chòir dha a dhol air adhart.

“Dhan fheadhainn againn a bha an làthair aig cuirm gus 50 bliadhna de Shabhal Mòr Ostaig a chomharrachadh oidhche Ardaoin, chuir e ri sunnd an tachartais gun robh an naidheachd air tighinn am bàrr gum bi ball anns a’ Chaibineat aig a bheil Gàidhlig leis an dleastanas airson a’ chànain. Cuideigin a tha an da-rìribh a’ bruidhinn agus a’ tuigsinn ar cànan. Tha sinn an dòchas gun tèid gu math le Ms Fhoirbeis san dreuchd aice agus tha sinn a’ dèanamh fiughair ri bhith ag obair còmhla rithe.

“Tha sinn an dòchas gun atharraich seo an dòigh-obrach a thaobh na Gàidhlig taobh a-staigh an Riaghaltais agus gun tèid beachdachadh air a’ Ghàidhlig thairis air portfoliothan, far as urrainn dhan chànan a bhith na pàirt den fhuasgladh, agus gum bi cothrom air dòigh-obrach poileasaidh aonaichte. Dhèanadh seo tòrr gus an cànan a neartachadh.

“Agus, tha am Bile seo na phàirt den obair gus an cànan a neartachadh aig ìre poileasaidh. Bidh prìomh eileamaidean den Bhile, a’ gabhail a-steach atharrachaidhean air gnìomhan Bhòrd na Gàidhlig agus bun-inbhean airson phlanaichean, gar gluasad air adhart gus dèanamh cinnteach gu bheil na siostaman a th’ againn a’ cumail taic ris a’ chànan. Agus tha e deatamach gun tèid na h-eileamaidean foghlaim den Bhile a chur an gnìomh. Tha feum air soilleireachd air a’ phrìomh mholadh, sgìrean cànain sònraichte, agus bidh obair na comataidh ro-chudromach ann a bhith a’ dèanamh seo.

“Ach, cha bhi an reachdas seo na fhuasgladh air na ceistean a tha romhainn aig ìre leasachaidh coimhearsnachd, a dh’fheumas modal tasgaidh ùr agus follaiseach gus na targaidean ann am Plana Nàiseanta ùr na Gàidhlig a lìbhrigeadh.

“Feumaidh mi iomradh a thoirt air ar tagradh a thaobh Meòrachan Ionmhais a’ Bhile, far a bheil sinn a’ daingneachadh cho cudromach ’s a tha e modal ionmhais a bhith mar phrìomh eileamaid ann an soirbheachas an reachdais seo. Mar a thuirt sinn san tagradh sgrìobhte againn “Gus a làn bhuaidh a choileanadh, feumaidh taic a bhith aig a’ Ghàidhlig air feadh an Riaghaltais le maoineachadh cothromach a tha a rèir dleastanasan reachdail Bhòrd na Gàidhlig”.

“Chan e cànan a-mhàin a th’ anns a’ Ghàidhlig. Do mhòran, mi fhìn nam measg, tha i na dhòigh-beatha, aig cridhe mo cheangal ri mo chultar, mo dhualchas agus mo mhiannan airson mo theaghlach agus mo choimhearsnachd. Do dh’Alba, tha i na prìomh eileamaid den chomann-shòisealta anns a bheil sinn beò, de ar n-eachdraidh agus bidh i air leth cudromach dhuinn san àm ri teachd.  Tha i na stòras sòisealta, eaconamach agus cultarail. Tha i gun phrìs is gun samhail. Tha an reachdas seo na cheum air adhart.  Cha toir e dhuinn a h-uile fuasgladh a tha a dhìth oirnn, agus feumar prìomhachas a thoirt ri bhith a’ dèiligeadh ris a’ mhodail maoineachaidh mhì-fhreagarrach, ach bidh e na phrìomh cheum ann a bhith a’ gluasad air adhart solar airson na Gàidhlig.”

Chaidh clàradh a dhèanamh air an t-seisean agus tha e ri coimhead air làrach-lìn Phàrlamaid na h-Alba.

Stiubhart MacLeòid a Chur an Dreuchd A-rithist mar Ball

Tha Bòrd na Gàidhlig air leth thoilichte an naidheachd fhaighinn gun do dh’fhoillsich Rùnaire a’ Chaibineit airson Foghlam agus Sgilean an naidheachd gun tèid Stiubhart MacLeòid a chur an dreuchd fad greis eile mar Bhall de Bhòrd na Gàidhlig.

’S e ball den Institiud Cairte airson Ionmhas Poblach agus Cunntasachd (ICIPC) a th’ ann an Stiubhart, is tha e a’ toirt leis tuigse is eòlas ionmhais agus cunntasachd don dhreuchd aige mar Chathraiche Comataidh an Sgrùdaidh agus Dearbhachd. Tha e air a bhith an sàs ann an gnìomhan is buidhnean ceangailte ri Gàidhlig airson iomadach bliadhna, is tha ùidh aige ann an cur-air-adhart is glèidheadh a’ chànain am measg luchd-ionnsachaidh is nan coimhearsnachdan traidiseanta.

Mairidh a’ bhallrachd as ùr seo ceithir bliadhna is leanaidh i bhon 16 Màrt 2024 gu 15 Màrt 2028.

Tha barrachd fiosrachaidh mu dhreuchd Stiubhart MacLeòid ri lorg air làrach-lìn Riaghaltas na h-Alba.

Maoin Phlanaichean Gàidhlig Fosgailte do Dh’iarrtasan

Tha Maoin Phlanaichean Gàidhlig, a tha ann gus ùghdarrasan poblach a chuideachadh gus na Planaichean Gàidhlig aca a chur an gnìomh agus taic a chur ris a’ Phlana Nàiseanta Ghàidhlig, air fhosgladh do dh’iarrtasan.

Tha ùghdarrasan poblach cuideachd air taic-airgid fhaighinn tro Maoin Phlanaichean Gàidhlig gus pròiseactan a thoirt gu buil mus tèid iarraidh orra gu foirmeil Plana Gàidhlig a sgrìobhadh.

Tha sgeama am-bliadhna a’ ruith ann an dà shruth – Sruth Ro-innleachdail do phrìomh ùghdarrasan ionadail is Sruth Phròiseactan airson ùghdarrasan phoblaich/ionadail eile le Planaichean Gàidhlig.

Faodar iarrtasan airson pròiseactan a chur a-steach airson suas ri £25,000 (no suas ri 80% de chosgaisean a’ phròiseict).

Tha an sgeama fosgailte gus 3f air Diardaoin 18 Giblean 2024 agus tha barrachd fiosrachaidh ri lorg an seo.

Seisean Trèanaidh do Luchd-phròbhaidh

Tha Bòrd na Gàidhlig a’ ruith seiseanan trèanaidh Gàidhlig do luchd Pròbhaidh am-bliadhna!

Thèid 4 seiseanan a lìbhrigeadh agus thèid an dàrna seisean a ruith air Diciadain, 28.02.24 bho 4.15f gu 5.15f air-loidhne, air Microsoft Teams. Chan fheum cunntas Teams a bhith agaibh airson an seisean a fhrithealadh.

Thèid fòcus a dhèanamh air Stòrlann agus tha sinn toilichte gum bi luchd-obrach Stòrlann ann airson bruidhinn ribh mu na diofar ghoireasan a th’ aca aig ìre bun-sgoil agus aig ìre àrd-sgoil.

Bidh fàilte bhlàth oirbh tighinn airson èisteachd is bruidhinn riutha agus ’s e deagh chothrom do luchd-phròbhaidh ceanglaichean a dhèanamh le tidsearan ùra eile far Alba.

Cha deach co-dhùnadh a dhèanamh mu na cinn-latha airson an dà sheisean a tha ri thighinn fhathast, ach bidh fòcas agus cothroman ionnsachaidh eadar-dhealaichte aig gach fear. Chan fheum sibh a bhith air a’ chiad sheisean a fhrithealadh gus an seisean seo no an dà sheisean ri thighinn a fhrithealadh.

Ma tha barrachd fiosrachaidh a dhìth oirbh, faodar fios a chur gu Sian Baldwin, Oifigear Leasachaidh (Tidsearan), aig sian@gaidhlig.scot.

Faodar clàradh airson an t-seisean air Eventbrite.

Tabhartasan Cùrsaichean Bogaidh do Luchd-obrach Foghlaim

Tha an sgeama Tabhartasan Cùrsaichean Bogaidh Gàidhlig do Luchd-obrach Foghlaim a-nis fosgailte do dh’iarrtasan airson 2024/25!

Chaidh an sgeama seo a steidheachadh gus taic a chumail ri Luchd-teagaisg & Luchd-obrach Tràth- ionnsachadh is Cùram-chloinne (TIC) a tha airson cùrsaichean bogaidh Gàidhlig a dhèanamh agus a bhith comasach teagasg sa Ghàidhlig. Tha suas ri £50,000 ri fhaighinn airson gach tidsear a tha soirbheachail tron sgeama, is buidseat na sgeama aig £150,000.

Ag obair ann an com-pàirteachas le Oilthighean a tha a’ toirt seachad chùrsaichean-bogaidh Gàidhlig mar-thà, tha Bòrd na Gàidhlig a’ toirt cuireadh do dh’Ùghdarrasan Ionadail tagraichean ainmeachadh a bhiodh deònach cùrsa-bogaidh Gàidhlig fad bliadhna a ghabhail os làimh, a bheireadh comas dhaibh gluasad gu Foghlam Tro Mheadhan na Gàidhlig san Lùnastal 2025.

Faodaidh Ùghdarrasan Ionadail cosgaisean iarraidh air Bòrd na Gàidhlig gus pàigheadh airson luchd-solair an àite luchd- obrach a gheibh àite air cùrsa-bogaidh Gàidhlig. Mar phàirt de phròiseas an iarrtais, bidh aig Ùghdarrasan Ionadail ri dearbhadh a thoirt air càit am biodh tagraichean gam fastadh an dèidh dhaibh crìoch a chur air a’ chùrsa-bhogaidh san Lùnastal 2025.

Thèid seisean fiosrachaidh air loidhne a chumail air Diciadain, 07.02.24. Faodaidh tidsearan agus uchd-Obrach TIC agus luchd-obrach Ùghdarrasan Ionadail a chlàradh air Eventbrite gus barrachd ionnsachadh mun sgeama agus ceistean sam bith fhaighneachd.

Bu chòir iarrtasan taic-airgid a chur a-steach do Bhòrd na Gàidhlig cho luath ’s a ghabhas, is an sgeama a’ dùnadh air 26 Màrt 2024.

Lorgar barrachd fiosrachaidh mun sgeama an seo.

Teachdaireachd Co-obrachaidh airson na Bliadhna Ùire bho Chathraiche Bhòrd na Gàidhlig

Tha Bliadhna Ùr agus Plana Nàiseanta ùr airson na Gàidhlig a’ cruthachadh cothrom gus builean a choileanadh tro cho-obrachadh, a rèir Cathraiche Bhòrd na Gàidhlig. A’ bruidhinn agus i a’ cur fàilte air a’ Bhliadhna Ùir agus toiseach an ath Phlana Nàiseanta airson 2023–28, a chaidh fhoillseachadh aig deireadh 2023, thuirt Màiri NicAonghais:

“A’ coimhead air adhart ri àm a bhios gu math cudromach dhan Ghàidhlig, tha mi air leth toilichte gu bheil Plana Nàiseanta againn a leigeas leinn obrachadh còmhla gus adhartas a dhèanamh ann am brosnachadh agus leasachadh na Gàidhlig. Aig a chridhe, tha leudachadh a ghabhas tomhas san àireimh dhaoine a tha a’ bruidhinn, ag ionnsachadh, a’ cleachdadh agus a’ toirt taic dhan Ghàidhlig.

“Tha Bòrd na Gàidhlig a’ dol a dh’ullachadh Plana Corporra a-nis a mhìnicheas mar a choileanar na h-amasan agus targaidean anns na prìomh raointean ainmichte sa Phlana Nàiseanta. Feumar co-obrachadh gus soirbheachadh agus bheir am Plana Nàiseanta seo ùghdarrasan, buidhnean, agus coimhearsnachdan còmhla, gu dearbh, bheir e còmhla a h-uile duine aig a bheil ùidh ann a bhith a’ dèanamh cinnteach gun soirbhich a’ Ghàidhlig air feadh na h-Alba, agus nas fhaide air falbh.

“Tha mi cuideachd a’ cur ìmpidh air a h-uile duine a dhol an sàs ann am pròiseas Bile nan Cànan Albannach, a bhios a’ dèanamh a shlighe tro Phàrlamaid na h-Alba am-bliadhna. Tha reachdas na bhunait chudromach airson leasachadh agus tèarainteachd a’ chànain agus feumaidh sinn an cothrom seo a ghabhail gus inbhe laghail na Gàidhlig a neartachadh.”

Faodar barrachd a leughadh mun Phlana Nàiseanta Gàidhlig an seo.

Bòrd na Gàidhlig agus Riaghaltas na h-Alba a’ foillseachadh Plana Nàiseanta Gàidhlig 2023-28

Chaidh Plana Nàiseanta na Gàidhlig 2023-28 (“am Plana”) fhoillseachadh le Bòrd na Gàidhlig an-diugh (21.12.23), a’ soillseachadh na slighe a dh’ionnsaigh àm ri teachd far am bi leudachadh a ghabhas tomhas san àireimh dhaoine a bhios a’ bruidhinn, ag ionnsachadh, a’ cleachdadh agus a’ toirt taic dhan Ghàidhlig. 

Tha am Plana seo a’ cur an cèill far a bheil ceumannan a dhìth gus a’ Ghàidhlig a neartachadh ann an Alba. Tha e mar bhun-stèidh do mhiann Riaghaltas na h-Alba barrachd aithne a bhith aig a’ chànan agus gus fàs is leasachadh a thoirt air àite na Gàidhlig ann an Alba. 

Tha Achd na Gàidhlig (Alba) 2005 (“Achd 2005”) a’ cur uallach air Bòrd na Gàidhlig Plana Nàiseanta Gàidhlig ullachadh agus a chur a-steach le molaidhean co-cheangailte ri cleachdadh agus adhartachadh na Gàidhlig le fòcas air feumalachdan agus prìomhachasan na Gàidhlig airson a luchd-labhairt, luchd-ionnsachaidh agus luchd-taic. 

Ged a tha an Achd a’ toirt air Bòrd na Gàidhlig am Plana ullachadh, tha an t-uallach airson adhartas a dhèanamh leis na h-amasan is targaidean air grunn ùghdarrasan, bhuidhnean agus choimhearsnachdan, agus mar sin tha foillseachadh a’ phlana seo cudromach airson buidhnean Gàidhlig agus oifigearan leasachaidh Gàidhlig agus an cuid obrach thairis air an ath 5 bliadhna. 

 

A’ cur fàilte air a’ phlana, thuirt Jenny Gilruth, Rùnaire a’ Chabineit airson Foghlam agus Sgilean: 

“Tha Riaghaltas na h-Alba a’ cur fàilte air foillseachadh Plana Nàiseanta na Gàidhlig. Tha am Plana seo a’ toirt dhuinn nam prìomhachasan agus targaidean a dh’fheumar gus barrachd adhartais a dhèanamh leis a’ Ghàidhlig ann an Alba. 

“Tha sinn ag aithneachadh gum faod agus gu bheil diofar ùghdarrasan ionadail agus buidhnean poblach a’ cur gu mòr ri taic dhan Ghàidhlig agus cuidichidh na prìomhachasan sa Phlana seo gus fòcas a thoirt air na geallaidhean co-roinnte sin. Tha am Plana seo cuideachd a’ tighinn aig àm cudromach às dèidh Bile nan Cànan Albannach a bhith air a thoirt a-steach do Phàrlamaid na h-Alba. 

“Tha mi misneachail gun cuir am Plana seo ri adhartachadh leantainneach na Gàidhlig ann an Alba oir tha e na dheagh chothrom airson co-obrachadh gus taic a thoirt dhan Ghàidhlig.” 

 

Tha dùbhlain agus cothroman nach beag mu choinneamh na Gàidhlig aig an àm seo. Tha grunn Phrìomh Amasan sa Phlana a bharrachd air Raointean Prìomhachais agus Targaidean nas sònraichte, a tha ag amas air aghaidh a thoirt air na dùbhlain sin, a’ brosnachadh barrachd cleachdadh agus ionnsachadh den Ghàidhlig ann an coimhearsnachdan, dachaighean, gnìomhachasan cruthachail, gnìomhachasan, ùghdarrasan poblach agus foghlam. 

 

Thuirt Màiri NicAonghais, Cathraiche Bhòrd na Gàidhlig: 

Tha am plana còig bliadhna air tighinn às dèidh pròiseas co-chomhairleachaidh farsaing le daoine fa leth, coimhearsnachdan, buidhnean Gàidhlig, buidhnean saor-thoileach, agus ùghdarrasan poblach.  Seo an ceathramh plana de a leithid a chaidh a dheasachadh le Bòrd na Gàidhlig, a’ bhuidheann phoblach le uallach airson a bhith a’ brosnachadh agus a’ leasachadh na Gàidhlig ann an Alba, agus tha e a’ mìneachadh mar a bu chòir oifigearan Gàidhlig agus buidhnean Gàidhlig a bhith ag amas air coinneachadh ris na dùbhlain agus na cothroman a tha mu choinneamh a’ chànain san latha an-diugh.”

 

Tha Plana Nàiseanta na Gàidhlig 2023-28 ri leughadh an seo.

Taic mhaoineachaidh do phròiseactan a tha a’ cur ri dàimhean eadar a’ Ghàidhlig agus a’ Ghaeilge!

Tha Bòrd na Gàidhlig toilichte a ràdh gun deach an sgeama Colmcille fhosgladh do dh’iarrtasan airson pròiseactan a thèid an tòiseachadh eadar 1 Giblean agus 31 Dùbhlachd 2024.

’S e com-pàirteachas eadar Foras na Gaeilge ann an Èirinn agus Bòrd na Gàidhlig ann an Alba a th’ anns an sgeama Colmcille agus chaidh a stèidheachadh gus conaltradh agus co-obrachadh eadar coimhearsnachdan cànain na Gàidhlig agus na Gaeilge a bhrosnachadh.

Faodar iarrtas a chur a-steach airson suas gu £12,500 de mhaoineachadh airson pròiseact a bheireas luchd-labhairt na Gàidhlig is Gaeilge còmhla, agus cuideachd airson taic a chumail ri luchd-labhairt na Gàidhlig a tha airson cùrsa Gaeilge a dhèanamh.

Tha sgeama am-bliadhna gu sònraichte ag amas air taic a chumail ri phròiseactan a bhios:

  • A’ brosnachadh cleachdadh na Gàidhlig is na Gaeilge tro na h-ealain
  • A’ cleachdadh dualchas gus coimhearsnachdan Gàidhlig/Gaeilge a thoirt còmhla agus gus inbhe nan cànanan a thogail
  • A’ toirt luchd-labhairt òga na Gàidhlig is na Gaeilge còmhla tro thachartasan no pròiseactan/turasan sgoile
  • A’ brosnachadh conaltradh agus a’ sgaoileadh eòlas agus deagh chleachdaidhean eadar luchd-labhairt na Gàidhlig agus na Gaeilge

Tha an sgeama seo fosgailte gus 3f air Diardaoin 20 Gearran 2024.

Lorgar barrachd fiosrachaidh mu riaghailtean na sgeama agus iarrtasan an seo.